ข้อตกลงในการพัฒนางาน (PA) ### ประเด็นท้าทาย

ประเด็นท้าทาย เรื่องการนิเทศ เพื่อพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวทางโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา ของครูผู้สอนกลุ่มสาระวิทยาศาสตร์ ระดับประถมศึกษาปีที่ 1-3  ของโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการ รุ่นที่ 1 -3  สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 2 โดยใช้รูปแบบการนิเทศ  JICASA Model

สภาพปัญหา

ด้วย สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานร่วมกับมูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สถาบันส่งเสริมการ

สอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สำนักพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ กลุ่มบริษัท บี.กริม มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ และบริษัทนานมีบุคส์ จำกัด ได้ดำเนินโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย เพื่อปลูกฝังนิสัยรักวิทยาศาสตร์ให้กับนักเรียนระดับประถมศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ  เดิมสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 2 เข้าร่วมโครงการ ตั้งแต่ปี 2561 เป็นต้นมา มี โรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการ 6 โรงเรียน จากนั้นศึกษานิเทศก์ผู้รับผิดชอบ ได้พยายามขยายผลโครงการ โดยการประชาสัมพันธ์โครงการ จนกระทั่งปี 2565มีโรงเรียนสมัครเข้าร่วมโครงการในรุ่นที่ 1 จำนวน 20 โรงเรียน มีการจัดกระบวนการเรียนการสอนตามวัตถุประสงค์ของโครงการ ใน 1 รอบปีการศึกษา 2565 เมื่อเสร็จสิ้น 1 ปีการศึกษา โรงเรียนจะขอแจ้งความประสงค์เข้ารับการประเมินผลงานเพื่อรับตราพระราชทาน “บ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา” แต่เมื่อระยะเวลา ผ่านไป 1 ภาคเรียน ครูยังไม่สามารถเข้าใจและนำกิจกรรมแบบสืบเสาะ ตามแนวทางของโครงการไปดำเนินกิจกรรม ให้แก่ผู้เรียนได้ และโรงเรียนที่สมัครเข้าร่วมโครงการ รุ่นที่ 2 มีไม่ถึง ร้อยละ 50ตามจำนวนที่ สพฐ.กำหนด เพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปตามวัตถุประสงค์ของโครงการ และเล็งเห็นถึงความสำคัญของคุณภาพการศึกษาหรือคุณภาพของผู้เรียน  ต้องอาศัยบุคคลที่มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาและขับเคลื่อนคุณภาพการศึกษา  ก็คือ  ผู้บริหาร  ครู  และบุคลากรในสถานศึกษา  ซึ่งจะต้องได้รับการพัฒนาให้มีศักยภาพในการบริการจัดการศึกษาและการจัดการเรียนการสอนที่มีประสิทธิภาพ  โดยใช้แนวทางหรือวิธีการพัฒนาที่หลากหลาย  การนิเทศเป็นวิธีการหนึ่งของการพัฒนาซึ่งถือว่าเป็นหัวใจของการพัฒนาผู้บริหาร  ครู    และบุคลากรในสถานศึกษา เพราะภารกิจต่าง ๆ ของสถานศึกษาจะสำเร็จตามวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้หรือไม่นั้น  ขึ้นอยู่กับความรู้ความสามารถและความร่วมมือของบุคลากรทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ดังนั้น สถานศึกษาใดที่มีบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถ ประสบการณ์ในการทำงานและสามารถนำศักยภาพของบุคลากรมาใช้ให้เกิดประโยชน์ได้อย่างเต็มที่ก็จะมีโอกาสประสบความสำเร็จ 

       ดังนั้น จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่การนิเทศการศึกษาจะเป็นทางเลือกที่ดี ในการหาแนวทางให้ความช่วยเหลือ ส่งเสริม สนับสนุน ให้ความร่วมมือกับครูและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษา  เพื่อปรับปรุง พัฒนาการจัดการเรียนการสอนของครูให้สามารถจัดการเรียนการสอนให้กับผู้เรียนได้อย่างเหมาะสม  ตรงกับความต้องการ  ความถนัด ได้อย่างมีคุณภาพ  โดย “ยึดผู้เรียนเป็นสำคัญ” นอกจากนี้ ยังต้องส่งเสริม สนับสนุนและช่วยเหลือให้ผู้บริหารสถานศึกษา ครูและผู้เกี่ยวข้อง สามารถนิเทศตนเองและเพื่อนร่วมงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสามารถสร้างเครือข่ายในการนิเทศภายในได้ในวงกว้างอีกด้วย

ข้าพเจ้า จึงต้องการจัดทำโครงการนี้ขึ้น เพื่อพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวทางโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา ของครูผู้สอนกลุ่มสาระวิทยาศาสตร์ ระดับประถมศึกษาปีที่ 1-3  ของโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการ รุ่นที่ 1-3 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 2 จำนวน 58 โรงเรียน โดยใช้รูปแบบการนิเทศ  3T มี JITASA Model  ขึ้น

วิธีการดำเนินการให้บรรลุผล

ขั้นตอนการดำเนินการ โดยใช้รูปแบบ 3T มี JITASA Model ในการการขับเคลื่อน

1  (P) วางแผนร่วมกันกับผู้เกี่ยวข้อง ชี้แจงแนวทางของโครงการให้รับทราบ เริ่มตั้งแต่ ผู้บริหารระดับสูง

ศึกษานิเทศก์ผู้บริหารสถานศึกษา และครูผู้สอนที่เกี่ยวข้องในสถานศึกษา เพื่อเตรียมที่จะนำไปสู่การขยายผลและประชาสัมพันธ์ ให้สถานศึกษาเข้าร่วมตามความสมัครใจ

2 (D) ประสานและประชาสัมพันธ์ โรงเรียนต่างๆ ในสังกัด ที่สนใจสมัครเข้าร่วมโครงการ ฯ

3 (D) เมื่อได้โรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการ ตามจำนวน ที่เงื่อนไขของโครงการกำหนด แล้ว ศึกษานิเทศก์

ผู้รับผิดชอบ ส่งรายชื่อ ให้ สพฐ.ตรวจสอบคุณสมบัติและประกาศรายชื่อโรงเรียนที่ผ่านการคัดเลือกเข้าร่วมโครงการฯ

4 (D) ศึกษานิเทศก์ จำนวน 1 คน และครูผู้เป็นวิทยากรเครือข่าย จำนวน 1 คน ของสำนักงานเขตพื้นที่

การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 2 เข้ารับการอบรม จาก สพฐ.เพื่อนำมาขยายผลเนื้อหาและแนวทางของโครงการ ให้แก่โรงเรียนในสังกัดที่เข้าร่วมโครงการ

       5 (D) แต่งตั้งคณะทำงาน คณะวิทยากร ทั้งภายในและภายนอก  และประชุมวางแผน คณะกรรมการดำเนินงาน และคณะวิทยากร ในการจัดการอบรมเชิงปฏิบัติการ

6   (D) ขยายผลอบรม ตามกำหนดเวลา ที่ได้วางแผนไว้แล้ว ให้แก่ครูที่ผู้รับผิดชอบการสอนวิทยาศาสตร์ ชั้นป.

1-3  โรงเรียนละ 3 คน  มีดำเนินการ ดังนี้

-          (C) การประเมินความรู้เบื้องต้นก่อนการอบรม โดยการทำแบบทดสอบผ่านกูเกิลฟอร์ม และประเมินจาการ

สอบถามความรู้ก่อนการอบรม

-  (C) เมื่อทราบผลการประเมินความรู้ของครูแล้ว ได้ทำการวางแผนการอบรมซึ่งนำผลการประเมินก่อนการ

อบรม มาเพื่อให้ความรู้เพิ่มเติมจากเนื้อหาของโครงการ เช่น เรื่องการส้รางเจตคติที่ดีในการสอนวิทยาศาสตร์  ,การใช้อุปกรณ์วิทยาศาสตร์เบื้องต้น ,การจัดการเรียนรู้แบบเชิงรุก (Active Learning)

       - (D) ดำเนินการจัดการอบรมเชิงปฏิบัติการให้แก่ครูกลุ่มเป้าหมาย โดยมีวิทยากรพี่เลี้ยงประจำกลุ่ม คอยให้คำแนะนำ

- (C) ประเมินผลหลังการจัดการอบรม โดย มีการทำแบบทดสอบหลังการอบรม  การประเมินจากชิ้นงานเดี่ยว

และงานกลุ่ม ประเมินจากการนำเสนอและวิพากษ์งานกลุ่ม

-ประเมินผลความพึงพอใจจากการอบรม

- (A) ประชุมคณะทำงาน และคณะวิทยากร หลังการอบรม เพื่อสะท้อนผล  และเสนอข้อชี้แนะต่างๆ

- (A) รายงานผลการจัดการอบรม ให้ผู้บริหารและคณะทำงาน ทราบ

7 กำหนดตารางการนิเทศ ประสานกับสถานศึกษาโดยเฉพาะผู้บริหารสถานศึกษาซึ่งเป็นผู้ร่วมในการนิเทศการสอน  (โดยการสังเกตการณ์การสอน)  เพื่อแจ้งผู้รับการนิเทศทราบก่อนล่วงหน้า อย่างน้อย 1 สัปดาห์  และมีการส่งเครื่องมือ แบบประเมินตนเองให้ครูผู้สอนที่จะรับการนิเทศได้ประเมินตนเองก่อนการนิเทศอย่างน้อย 3 วัน เพื่อสำรวจสภาพปัญหาในชั้นเรียน

       8  ดำเนินการนิเทศ โดยใช้รูปแบบ 3T มี JITASA Model  โดยผู้นิเทศชี้แนะแบบเน้นให้คำปรึกษา(Tractive  Supervision) การจัดกิจกรรมตามแนวทางของโครงการ ชี้แจง เปิดโอกาสให้ซักถามพูดคุยเพื่อให้ทราบเกี่ยวกับปัญหาที่พบข้อเสนอและอื่นๆ แก่ผู้รับการนิเทศ อย่างเป็นกัลยาณมิตร  และเปิดโอกาสให้ผู้รับการนิเทศ   ได้แสดง ความคิดเห็นเพิ่มเติมต่อผู้นิเทศ แบบเปิดใจ

       9  (AAR) เมื่อดำเนินการครบตามขั้นตอน และครบตามกลุ่มเป้าหมายที่กำหนดแล้ว   ได้จัดให้มีการประชุมเพื่อสะท้อนผลการนิเทศแบบกัลยาณมิตร  เพื่อนำผลไปปรับปรุงพัฒนาการดำเนินงานให้ดียิ่งขึ้น   และร่วมกันส่งเสริมการสร้างเครือข่ายองค์กรแห่งการเรียนรู้ แบบ PLC อันจะนำไปสู่การพัฒนากระบวนการเรียนการสอนของครูให้มีประสิทธิภาพและเกิดประสิทธิผล อันจะส่งผลต่อคุณภาพที่ดีของผู้เรียน

       10 มีการติดตาม ประเมินผลความก้าวหน้าของการดำเนินงาน  และติดตาม ประเมินผลการนิเทศเมื่อเสร็จสิ้นการปฏิบัติการนิเทศตามระยะเวลาที่กำหนด มีการรายงานผลการนิเทศต่อผู้เกี่ยวข้องและนำผลการนิเทศ ที่เป็นปัญหา อุปสรรคและข้อเสนอแนะไปพัฒนาการนิเทศในครั้งต่อไป

       เมื่อการปฏิบัติการนิเทศ  เป็นการดำเนินการนิเทศตามกิจกรรมที่กำหนดในแผนงาน/โครงการ  ผู้บริหารสถานศึกษา หรือผู้นิเทศ จะต้องนำหลักการนิเทศ  เทคนิค  สื่อ กิจกรรม และเครื่องมือนิเทศไปใช้ให้เหมาะสมกับสถานการณ์และบุคลากรผู้รับการนิเทศ  เพื่อให้การปฏิบัติกิจกรรมการนิเทศภายในสถานศึกษาดำเนินการไปด้วยความเรียบร้อย  ผู้บริหารหรือผู้นิเทศควรเตรียมความพร้อมก่อนการนิเทศ   แล้วจึงปฏิบัติการนิเทศเพื่อเสริมแรง ให้กำลังใจ  รับทราบปัญหาความต้องการของผู้รับการนิเทศ แล้วนำปัญหาความต้องการนั้น   มาพิจารณาหาทางช่วยเหลือ สนับสนุนต่อไป

11 ส่งเสริมและสนับสนุนให้ โรงเรียนประสงค์เข้ารับการประเมิน เพื่อรับตราพระราชทานบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา

12 โรงเรียนจัดทำแบบสรุปกิจกรรมการจัดกิจกรรมการสอนวิทยาศาสตร์ แบบสืบเสาะ  ,รายงานการสืบเสาะอิสระ โรงเรียน ละ 1เรื่อง ตามแนวทางของโครงการ และคลิปวีดีโอ การสืบเสาะอิสระของนักเรียน โรงเรียนละ 1 เรื่อง เพื่อรับการประเมินจากคณะกรรมการ

13 แต่งตั้งคณะกรรมการประเมินโรงเรียน เพื่อรับตราพระราชทานโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อยประเทศไทย ระดับประถมศึกษา

14 (AAR) สะท้อนผลการพัฒนาแบบรอบด้าน ผู้บริหารระดับสูง ผู้บริหารสถานศึกษา ครูผู้รับผิดชอบ นักเรียนที่ได้รับการจัดกิจกรรม  เป็นต้น

15 สรุปประเด็นปัญหา  ผลสำเร็จ และข้อที่ควรพัฒนา ร่วมกันกับคณะทำงานและคณะวิทยากร

16 รายงานโครงการ เพื่อการพัฒนาต่อไป

ผลลัพธ์การพัฒนาที่คาดหวัง 

3.1 เชิงปริมาณ

 ตัวชี้วัดเชิงปริมาณ

3.1.1 โรงเรียนที่ เข้าร่วมโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา  รุ่นที่ 3 สมัครเข้าร่วม มากกว่า ร้อยละ 60

3.1.2 มีครูเข้าร่วมโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา  รุ่นที่ 2 จำนวน 20 โรงเรียน จำนวน 60 คน

3.1.3 นักเรียนชั้น ป.1-3 ร้อยละ 100 รุ่นที่ 1-3  58 โรงเรียน  เข้าร่วมโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา 3.1.4 โรงเรียนที่ เข้าร่วมโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา   รุ่นที่ 2 ประสงค์เข้ารับและผ่านเกณฑ์การประเมินเพื่อรับตราพระราชทาน ร้อยละ 80 ขึ้นไป

3.2 เชิงคุณภาพ

3.2.1 โรงเรียนที่ ได้เข้าร่วมโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา  รุ่นที่ 1-2  38 โรงเรียน และ รุ่นที่ 3 ด้วยความสมัครใจ สนใจมากขึ้น

3.2.2 มีครูเข้าร่วมโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา  รุ่นที่ 2 จำนวน 20 โรงเรียน ได้รับการพัฒนากระบวนการสอนวิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะตามแนวทางของโครงการ

3.2.3 นักเรียนชั้น ป.1-3 ทุกคน ที่ เข้าร่วมโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา  ได้ร่วมกิจกรรมการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ แบบสืบเสาะ ตามแนวทางของโครงการ

3.2.4 โรงเรียนที่ เข้าร่วมโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ระดับประถมศึกษา   รุ่นที่ 2 ประสงค์เข้ารับและผ่านเกณฑ์การประเมินเพื่อรับตราพระราชทาน มากขึ้น